Vianen
- De naam Vianen
- De ontwikkeling
- De eerste ontginningen in het gehucht Vianen
- De geschiedenis na de Franse tijd
- Sociaaleconomische omstandigheden in de 20e eeuw
- De periode tot 1947
- De tijd na 1947
De naam Vianen
Er zijn een paar mogelijkheden om de naam van ons dorp te verklaren. De eerste is: Vianen is afgeleid van het Latijnse woord "via, dit is 'weg'; Vianen betekent dan : "aan de weg gelegen".De tweede mogelijkheid is dat er sprake geweest is van een wijk. Het Latijnse woord "vicinia" is "wijk". Deze verklaring is nog vreemder dan de eerste; het betreft hier niet een wijk bij een stad, dat is volstrekt onvoorstelbaar. Als we het oud Germaanse woord "ana" nemen, geeft dit een verband met water aan. "Wibu" betekent bos en het woord ontwikkelen tot "vis" of "vi". Dit zou dan betekenen "bos en water" of "bos in waterrijk gebied".
Een laatste mogelijkheid die we naar voren brengen is van "van Janne", een uitdrukking die stond als "het bezit" van de Heren van Cuijk, die vaak de naam Jan droegen. Deze suggesties zijn geen oplossingen, maar een opening tot een verdere studie om te ontdekken hoe de naam Vianen nu werkelijk ontstaan is.
De ontwikkeling
De ontwikkeling van Vianen heeft ten tijde van de "Beerse maas" erg te lijden gehad van de overstromingen die dit gebied teisterden. De landbouw ondervond hiervan iets minder problemen na aanleg van de Nieuwe Dijk in de achttiende eeuw.De oplossing kwam in 1831, toen de gemeente Cuijk toestemming kreeg Vianen te omdijken. Dit is nog terug te vinden in de wegen die Vianen omringen, b.v. de Graafsedijk, de Keerdijk, de Rotsestraat en de Louwerenberg. Na 1940 kon men pas goed aan de ontwikkeling van Vianen werken want toen werd de Overlaat, de Beerse maas tussen Beers en Gassel, gedicht.
De eerste ontginningen in het gehucht Vianen
De eerste ontginningen in het gehucht Vianen stonden in het teken van zware eisen die door de heren van Cuijk werden opgesteld. Een van die eisen was dat het huis minimaal een waarde van ƒ 500,-- moest hebben. Men moet hierbij denken aan het jaar 1774.Het gevolg hiervan was, dat de zogenaamde "nieuwe gronden" in handen kwamen van vermogende mensen. In de achttiende eeuw is het oostelijk deel van Vianen al redelijk in cultuur gebracht. Over het westelijk deel van Vianen is minder bekend. Oorzaken hiervan zijn de vaak illegale bebouwingen en de ontginningen vanuit de Beerse kant.
De geschiedenis na de Franse tijd
Door voortdurende oorlogen tijdens de Franse bezetting (1795-1813) waren er grote schulden ontstaan. Toch vindt de gemeente Cuijk dat de meeste belangrijke dijken, wegen en sloten onderhouden moeten worden. Op 14 oktober 1829 komt er een voorstel tot verdeling van de gronden. Ondanks dat er nog geen definitieve toestemming was, vestigde vele arme gezinnen zich. In 1831 leidde dit tot platgooien van verschillende hutten. De officiële toestemming kwam pas op 14 juli 1836 en geeft in de gehele streek aanzet tot verdere ontginning.Het gehucht Vianen had in de eerste helft van de negentiende eeuw een vrij snelle ontwikkeling doorgemaakt. Het had ongeveer 500 inwoners en werd al bijna een echt dorp.
Sociaaleconomische omstandigheden in de 20e eeuw
De periode tot 1947
De inwoners van Vianen waren veelal arm tot zeer arm. Men probeerde een belegde boterham te verdienen door het houden van een gemend bedrijfje met wat bijverdiensten als boerenknecht in zaai- en oogsttijd. In deze tijd werd men op 12-jarige leeftijd te werk gesteld als hulp op een grotere boerderij in de buurt om zo ook wat guldens in het laatje te brengen.Dat men in de fabriek ging werken kwam in die jaren nog niet zo vaak voor. In de ogen van veel boeren was het een vernedering om fabrieksarbeid te verrichten, dat was beneden de stand. De arme keuterboeren probeerden met seizoenarbeid het hoofd boven water te houden. Soms ging men een ambacht beoefenen of ging men de bouw in. Dat werd nog aanvaardbaar geacht. De allerarmsten konden uiteindelijk, nadat het familiebezit voor de zoveelste keer was opgesplitst onder de zoons, niets anders dan werk nemen in de fabriek. Men koos dan meestal voor bedrijven die landbouw- of veeteeltproducten verwerkten.
Er werden in de eerste helft van de twintigste eeuw weinig nieuwe woningen gebouwd. Er werd wat verbouwd aan de huizen als dat noodzakelijk was. Degenen die thuis het bedrijf overnamen zorgden voor hun ouders tot de dood.
De tijd na 1947
Nadat de vrede hersteld was en men begon aan de wederopbouw in den lande, begon men in Vianen aan een uitbouw door de bouw van huurwoningen. Dit waren in eerste instantie de nummers 5 t/m 30 in de Franssenstraat. Hier kwamen in 1955 6 huizen bij die aan de overkant gebouwd werden.In de periode 1947-1960 groeide Vianen maar met 92 personen en bedroeg het aantal huizen 136. Tussen 1960 en 1971 neemt de omvang van de bevolking sterk toe met 496 personen tot een totaal van 1235 inwoners. Het aantal woningen verdubbelde tot 280.
In de periode na 1971 werd er in Vianen niet veel meer gebouwd. Hierin is pas verandering gekomen toen in 1979-1980 19 vrije sector woningen gebouwd werden. Sindsdien worden er in Vianen 6 à 7 woningen per jaar gebouwd.
De ontwikkelingen in de twintigste eeuw overziend, moeten we constateren dat er op sociaaleconomisch terrein ingrijpende veranderingen zich hebben voorgedaan.
In het begin van de eeuw werd Vianen bewoond door arme mensen, voornamelijk werkzaam in de landbouw. Nu zijn de meesten werkzaam in de industrie en hebben de inwoners een redelijk welvaartsniveau.
Per 1 januari 2010 bedraagt het aantal inwoners van Vianen 619 mannen en 620 vrouwen, waarmee het totale aantal inwoners van Vianen uit komt op 1239.
Bron: gids 50 jaar Vianen (verwelkomingboekje werkgroep Kontakt.)
Meer informatie over de geschiedenis van Vianen treft u aan op deze Wikipedia pagina:
http://nl.wikipedia.org/wiki/Vianen_(Noord-Brabant)
